Van harem tot Hollywood

 Inleiding: het ontstaan

Mijn eerste herinneringen aan buikdans gaan terug tot mijn kinderjaren. In het huis van mijn grootmoeder. Een oude gekleurde prent fascineert me mateloos . Enkele vrijwel naakte dames maken vreemde bewegingen in een oosters dekor. Een onbekende wereld. Twee slavinnen wuiven met reusachtige waaiers de meisjes koelte toe. Eén danseres is helemaal naakt, met een melkwitte huid en zwarte haren. Terwijl ze zwaait met een roze sluier, krijgt ze bewondering van haar gezellinnen, iets meer gekleed en donkerder van huid.Aangezogen door een prent die ik nauwelijks begrijp, krijgen mijn vroegste herinneringen kleur door de mysteries van het Oosten.

Twintig jaar later krijg ik door omstandigheden de kans om de buikdanswereld van binnenuit te beleven. Ik leerde ik heel wat Turkse en Arabische buikdanseressen en muzikanten kennen. Toevallig(?) stoot ik 30 jaar later opnieuw op oude prenten met oosterse danseressen. Ik denk terug aan de afbeelding die mijn jeugd heeft beheerst. De cirkel is rond.

In de loop van mijn leven ontmoette of werkte ik samen met danslegendes zoals Momo Kadous, Shahrazad, Ishtar, Zsa Zsa Hassan en tal van hier onbekende, maar in het Midden-oosten bekende artiesten.

Buikdans is levende danskunst. De enige historische literatuur die voorhanden is, zijn beschrijvingen van reizigers uit de achttiende en negentiende eeuw. Hiervan heb ik zoveel mogelijk gebruik gemaakt. En eigen waarnemingen. Ik heb het geluk gehad getuige te zijn van dansrituelen, die in de loop der eeuwen vrijwel onveranderd zijn gebleven, met name zo op plaatsen waar de bewoners nauwelijks contact hadden met westerlingen.

Deze zoektocht naar de wortels van deze dans is een neerslag van waarnemingen en ontmoetingen zonder de pretentie historisch volledig correct te zijn. Een vrij complex verhaal, want de cultureel-historische achtergrond laat verschillende benaderingen toe. Oriëntaalse buikdans is namelijk ontstaan uit een versmelting van Afrikaanse, Aziatische en Europese elementen, en is nog altijd volop in evolutie. Wat duidelijk maakt dat contact tussen culturen steeds een verrijking kan betekenen, tenminste als culturen elkaar de hand rijken, interesse en begrip voor elkaar tonen. Culturen en mensen werken op mekaar in, net als moleculen. Elk hoofdstuk is een deeltje van het geheel. Soms hebben de verschillende onderdelen op het eerste gezicht niets met elkaar gemeen, zoals Indische dans en sjamanendans. De verbinding van Afrikaanse, Aziatische en Europese elementen heeft in de loop der tijden de moderne oriëntaalse buikdans over de hele wereld gestalte gegeven. Deze fusie duurt nog voort en heeft een stijl voortgebracht die nu "Tribal bellydance style" heeft of ook Tribal fusion. Was de Antwerpse danseres links op een studiofoto uit 1910 een voorloper van Tribal style?